2 Δεκεμβρίου 2017

Αμφίθυμη Νεωτερικότητα



Ταλαντευόμενη συνεχώς, σαν ένα εκκρεμές που έλκεται από πολλαπλούς πόλους, η μοντέρνα αρχιτεκτονική στην Ελλάδα ανοίγει θέματα και προκαλεί ερωτήματα προς κάθε κατεύθυνση. Μέσα από τα κείμενα του παρόντος τόμου αποκαλύπτονται υπόγειες φιλοσοφικές αναφορές και πολιτισμικές επιρροές, φωτίζονται εναλλακτικές προσλήψεις της αρχαιότητας και της παράδοσης, αναδεικνύονται λανθάνουσες απόψεις για την κοινωνία και την πολιτική, χαρτογραφούνται μετατοπίσεις ανάμεσα στο τοπικό και το διεθνές, εντοπίζονται ασυνείδητες αντιδράσεις και αντιστάσεις στη νεωτερικότητα. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στον αρχιτέκτονα-δημιουργό, στο έργο του ως μια διαρκή μετουσί

ωση και στην επιθυμία-ικανότητά του να προτάσσει μια ιδανική συνθήκη την ίδια στιγμή που καλείται να επιλύσει πρακτικά σχεδιαστικά προβλήματα. Η συλλογή αυτή μπορεί να λειτουργήσει και ως μια εναλλακτική, συνοπτική ιστορία αρχιτεκτονικής αφού διαπραγματεύεται διαχρονικά 'συμπτώματα' της αρχιτεκτονικής θεωρίας και πρακτικής στην Ελλάδα του 20ού αιώνα.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

ΑΝΤΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ Μια κρίση ταυτότητας της αρχιτεκτονικής κριτικής

ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΥΝΤΡΙΒΗ Aπό την Ελευσίνα στους Δελφούς

H ΔΕΛΦΙΚΗ ΟΥΤΟΠΙΑ Mια αρχαία κοινότητα στη μοντέρνα εποχή

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΚΟΣ ΘΕΤΙΚΙΣΜΟΣ Isotype διαγράμματα από τον Νeurath στον Δοξιάδη

Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ H επιστημονική τάση στα Τεχνικά Χρονικά

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΠΗΤΕΡΗ Mια 'παρεξήγηση' 60 χρόνων

ΤΟΠΟΣ, ΛΑΟΣ ΚΑΙ ΚΤΙΣΜΑ Όροι και όρια μιας 'κοινής' αρχιτεκτονικής

ΝΑΥΑΓΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΡΝΟΥ Ένα άγνωστο περιστατικό της ζωής του Δημήτρη Πικιώνη

ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ Η Ιστορία ως Θεωρία

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΜΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Για την Ιστορία της Θεωρίας της αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

INDEX

12 Νοεμβρίου 2017

The Tools of the Architect


The Tools of the Architect
EAHN CONFERENCE, TU DELFT and HNI, 22-24 NOVEMBER 2017
 
 
Architects have for their activities of drawing, writing and building always depended upon the potential of particular tools –ranging from practical instruments such as straight edges, French curves, compasses, rulers and pencils to conceptual tools such as working drawings, collages, photographic surveys, infographics, diagrams, casts and mass models.

As technologies advanced the toolbox of architects has changed and expanded. Today architects have an extraordinary array of sophisticated tools at their disposal but also rely on many of same tools as their 18th and 19th century peers. Working drawings, pencils and tracing paper continue to appear in the designer’s studio while their role and potential is being redefined.

Time and time again, architects have engaged with new tools. The quest to find the most appropriate and adequate tools to articulate, test and communicate design ideas has never ended, and in this pursuit architects have appropriated tools from other disciplines, such as art, historiography, sociology, philosophy, computer sciences and engineering. Out of this perspective the tools of the architect have become a field of intense exploration of the encounter of architecture with other disciplinary perspectives.

Friday 24 November 2017 | 15:00–17:00 hrs

Paper Session 1: Theories and concepts / Location: Room K / Session Chair: Hans Teerds | Delft University of Technology

The Tool of Plasticity: Framing the Processual in Post-Industrial Adaptive Reuse
Steffen Bösenberg | Leibniz Universität Hannover
“Against Formalism”: Michel Roux-Spitz’s Useful Organism and the Politics of Équipement
Michael Faciejew | Princeton University
Framework for Tectonic Thinking, a Conceptual Tool of the Architect
Udo Garritzmann | Aarhus School of Architecture
An Analogue – the Logos of the Universal Tools of Architects and Chefs
Anna Marie Fisker | Center for Food Science, Design & Experience
Tools from Nowhere: Logical Positivism in Greek Architectural Magazines
Kostas Tsiambaos | National Technical University of Athens

31 Οκτωβρίου 2017

Η Διδακτική της Αρχιτεκτονικής


Η Διδακτική της Αρχιτεκτονικής: αντικείμενα και προοπτικές 
 
3-4 Νοεμβρίου 2017_Συνέδριο με αφορμή τα 100 χρόνια λειτουργίας της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ
 
 Η Σχολή Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ προέρχεται από τον αρχικό πυρήνα του Σχολείου των Τεχνών που άρχισε τη λειτουργία του το 1837. Ιδρύθηκε ως 5ετής ανώτατη σχολή το 1917, μια ιδιαίτερη καμπή του πολυτάραχου 20ου αιώνα που και για την Ελλάδα και για τον κόσμο όλο αποτέλεσε περίοδο έντονων αναζητήσεων στην αρχιτεκτονική, τις τέχνες και τις επιστήμες. Ήταν σε εκείνα τα χρόνια που η κριτική σκέψη και πράξη προβληματοποίησαν τόσο την παραγωγή και τη διαμόρφωση των πόλεων όσο και την ίδια τη νεωτερική κοινωνία που τις κατοικούσε.

Η Σχολή από νωρίς βρέθηκε στη δημιουργική δίνη της ανανοηματοδότησης του κοινωνικού ρόλου της αρχιτεκτονικής και των πρακτικών της. Η οργάνωσή της ως πανεπιστημιακής σχολής υπερέβαινε τα όρια μιας επαγγελματικής σχολής: η κατάρτιση των μελλοντικών αρχιτεκτόνων διαμορφώθηκε σε ένα πλαίσιο πολύμορφης εκπαίδευσης στις τέχνες και τις επιστήμες, έπρεπε να συνδυαστεί με την κριτική γνώση της ιστορίας και της τεχνολογίας, έπρεπε να αναπτυχθεί στο γόνιμο πλαίσιο της καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Πορεύτηκε εδώ και 100 χρόνια αυτή η Σχολή μέσα σε δύσκολους καιρούς, σε πολέμους, καταστροφές και εποχές ανελευθερίας αλλά και σε περιόδους αγώνων στραμμένων προς ένα καλύτερο μέλλον. Εκείνο όμως που διατήρησε τη φυσιογνωμία της και την κατέστησε διεθνώς αναγνωρίσιμη ήταν η συνθετική ανάπτυξη όλων των πλευρών της αρχιτεκτονικής εκπαίδευσης που τη συγκροτούσαν και τη συγκροτούν ως κοινωνικά κρίσιμη και ηθικά φορτισμένη πρακτική.

Σήμερα, γιορτάζοντας αυτή τη διαδρομή επιδιώκουμε ακριβώς τις προβληματικές, τα επίδικα και τις όψεις αυτής της εκπαιδευτικής προοπτικής να αναδείξουμε. Σε μια εποχή κρίσης, κρίσης οικονομικής αλλά και κοινωνικής και πολιτιστικής, πώς μπορεί να διαμορφωθεί η εκπαίδευση των αρχιτεκτόνων; Σήμερα που οι πόλεις της κρίσης είναι πόλεις σε κρίση, σήμερα που η αρχιτεκτονική σκέψη και πράξη αναπτύσσονται με καινούργιους τρόπους αναδεικνύοντας πεδία ανεξερεύνητα ή επαναπροσδιορίζοντας πεδία που άλλες εποχές σχημάτισαν, τι είναι κρίσιμο να μαθαίνουν και τι χρειάζεται να αμφισβητούν οι νέοι και οι νέες που εκπαιδεύονται στην αρχιτεκτονική;

Σκεφτήκαμε ότι είναι σημαντικό να προσδιορίσουμε κάποιες διακριτές ενότητες προβληματισμού που θα συγκροτήσουν τις αντίστοιχες θεματικές ενότητες ενός επιστημονικού συνεδρίου. Στις ενότητες αυτές θέτουμε τα ερωτήματα που μπορεί να αφορούν τη σύγχρονη διδακτική της αρχιτεκτονικής ως ένα διεπιστημονικό και πολύμορφο εγχείρημα.

Θέλουμε στις αντίστοιχες συζητήσεις να διασταυρωθούν διαφορετικές προσεγγίσεις που θα επανεξετάσουν την αρχιτεκτονική εκπαίδευση προβληματοποιώντας τόσο τα αντικείμενα και τις μεθόδους του σχεδιασμού όσο και τον ρόλο και τις πρακτικές του. Επιδιώκουμε να αναδείξουμε τόσο τους σύγχρονους εκπαιδευτικούς πειραματισμούς όσο και την αναστοχαστική αποτίμηση καθιερωμένων τρόπων διδασκαλίας. Όπως και στα πρώτα χρόνια του 20ού αιώνα έτσι μπορούμε και σήμερα, σʼ αυτήν την κρίσιμη εποχή, να προτείνουμε και να αναζητήσουμε ιδέες, εργαλεία και δημιουργικές πρακτικές που θα αξιοποιήσουν γνώσεις και πορίσματα που αναπτύσσονται σε όλα τα επίπεδα της σπουδής στην αρχιτεκτονική: το προπτυχιακό, το μεταπτυχιακό, αλλά και τις διδακτορικές και μεταδιδακτορικές μελέτες και την έρευνα που αφορά τα αντικείμενα της αρχιτεκτονικής και τις μετατοπίσεις τους. Έτσι ελπίζουμε να αναδείξουμε την περιπέτεια αυτής της Σχολής σήμερα αντάξια της ιστορίας της;

4 Οκτωβρίου 2017

Αναζητώντας τη Μεταρρύθμιση

Από την εποχή του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, ο ελληνικός κόσμος έθεσε ως στόχους του την μετακίνησή του από την υπανάπτυξη στον ανεπτυγμένο κόσμο, την διαμόρφωση ισχυρών θεσμών, την πρόοδο μέσω της Παιδείας και της αριστείας, τελικά την ένταξη στο ευρύτερο ευρωπαϊκό σύστημα. Οι επιδιώξεις αυτές διατυπώθηκαν ρητά κατά την έναρξη του Πολέμου της Ανεξαρτησίας, δηλαδή την ώρα της δημιουργίας του ελληνικού κράτους, αλλά και σε διαδοχικές περιστάσεις κατά την πορεία του εδώ και σχεδόν δύο αιώνες. Η μεταρρύθμιση, ως το αίτημα για συνολική προσαρμογή στις απαιτήσεις της νεωτερικότητας και της ένταξης στον σύγχρονο κόσμο, υπήρξε από τις βασικές κινητήριες δυνάμεις της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Ακριβώς για την μεταρρύθμιση αυτή επιθυμούν να ανοίξουν διάλογο οι οργανωτές του συνεδρίου. Οπωσδήποτε, σκοπός του συνεδρίου δεν είναι να προκαλέσει μόνον συζήτηση ιστορικού περιεχομένου, αλλά διάλογο σχετικά με τα σημερινά διλήμματα, το περιεχόμενο της μεταρρύθμισης, και πάνω από όλα τις προϋποθέσεις της. Στο πλαίσιο αυτό, η ελληνική εμπειρία των τελευταίων 200 ετών μπορεί να προσφέρει το εφαλτήριο για την διατύπωση συναφών προβληματισμών, ωστόσο επιζητούμε αυτοί να μην περιοριστούν στην αυστηρά ιστορική αποτίμηση, αλλά να εκβάλουν και στο σήμερα. Για τον λόγο αυτό οι οργανωτές και η επιστημονική επιτροπή προσβλέπουν στην συνέχεια του διαλόγου με την δημοσίευση των εισηγήσεων, την οργάνωση επόμενου συνεδρίου ή με συναφείς εκδηλώσεις και δράσεις. 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Παρασκευή 20 Οκτωβρίου 2017

18:00 - 18:30 Προσέλευση
18:30 Καλωσόρισμα
18:45 Κεντρική Εισήγηση: Γιάννης Στουρνάρας
19:15 - 20:30 Συνεδρία 1η: Διεθνές περιβάλλον – Διεθνή πρότυπα

Σάββατο 21 Οκτωβρίου 2017
10:00 - 12:00 Συνεδρία 2η: Κράτος / πολιτικοί θεσμοί
12:10 - 14:00 Συνεδρία 3η: Πνευματικές αναζητήσεις
Διάλειμμα – Μεσημβρινή διακοπή
16:00 - 18:00 Συνεδρία 4η: Ο ρόλος της κοινωνίας
18:10 - 20:10 Συνεδρία 5η: Οικονομία
 
Κυριακή 22 Οκτωβρίου 2017

10:00 - 12:00 Συνεδρία 6η: Σχέση πολιτικής ιδεολογίας & πολιτικής πράξης
12:10 - 14:10 Συνεδρία 7η: Χώρος και αστικό περιβάλλον
14:20 - 15:20 Συμπεράσματα – Κλείσιμο εργασιών Συνεδρίου

ΟΜΙΛΗΤΕΣ
Κεντρική Εισήγηση: Γιάννης Στουρνάρας, Διοικητής Τράπεζας της Ελλάδος

1η Συνεδρία: Διεθνές περιβάλλον – Διεθνή πρότυπα
Λεωνίδας Αντωνακόπουλος - συντονιστής
Νικηφόρος Διαμαντούρος
Αλέξανδρος Μαλλιάς
Χαράλαμπος Παπασωτηρίου


2η Συνεδρία: Κράτος / πολιτικοί θεσμοί
Νίκος Μαραντζίδης – συντονιστής
Γιάννης Βούλγαρης
Γιώργιος Γεραπετρίτης
Ντίνα Μπότσιου
Σωτήρης Ριζάς
Σταύρος Τσακυράκης


3η Συνεδρία: Πνευματικές αναζητήσεις
Νίκος Καραπιδάκης – συντονιστής
Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου
Τάκης Θεοδωρόπουλος
Ελισάβετ Κοτζιά
Ιωάννης Παπαθεοδώρου


4η Συνεδρία: Ο ρόλος της κοινωνίας
Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος – συντονιστής
Βάσω Κιντή
Λεωνίδας Φοίβος Κόσκος
Γιάννης Παλαιολόγος
Παναγής Παναγιωτόπουλος
Νικόλας Σεβαστάκης


5η Συνεδρία: Οικονομία
Πάνος Καζάκος – συντονιστής
Κώστας Κωστής
Παναγιώτης Λιαργκόβας
Ναπολέων Μαραβέγιας
Γιώργος Παγουλάτος
Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου 


6η Συνεδρία: Σχέση πολιτικής ιδεολογίας & πολιτικής πράξης
Ευάνθης Χατζηβασιλείου – συντονιστής
Σπύρος Βλαχόπουλος
Βασιλική Γεωργιάδου
Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου
Κωνσταντίνος Φίλης
Αριστείδης Χατζής


7η Συνεδρία: Χώρος & αστικό περιβάλλον
Άγγελος Δεληβορριάς – συντονιστής
Μάρω Αδάμη
Νίκος Βατόπουλος
Σταύρος Πετσόπουλος
Κώστας Τσιαμπάος
Δημήτρης Φιλιππίδης


Συμπεράσματα
Λεωνίδας Φοίβος Κόσκος – συντονιστής
Νίκος Αλιβιζάτος
Θάνος Βερέμης
Άγγελος Δεληβορριάς


http://reform.haec.gr/

22 Σεπτεμβρίου 2017

From Doxiadis’ Theory to Pikionis’ Work: Reflections of Antiquity in Modern Architecture


DESCRIPTION

In this book, Tsiambaos redefines the ground-breaking theory of Greek architect and town planner Constantinos A. Doxiadis (The Form of Space in Ancient Greece) and moves his thesis away from antiquity and ancient architecture, instead arguing that it can only be understood as a theory founded in modernity.  In light of this, the author explores Doxiadis’ theory in relation to the work of the controversial Greek architect Dimitris Pikionis. This parallel investigation of the philosophical content of Doxiadis’ theory and the design principles of Pikionis’ work establishes a new frame of reference and creates a valuable and original interpretation of their work. Using innovative cross-disciplinary tools and methods which expand the historical boundaries of interwar modernism, the book restructures the ground of an alternative modernity that looks towards the future through a mirror that reflects the ancient past. From Doxiadis’ Theory to Pikionis’ Work: Reflections of Antiquity in Modern Architecture is fascinating reading for all scholars and students with an interest in modernism and antiquity, the history and theory of architecture, the history of ideas and aesthetics or town planning theory and design.

REVIEWS

"Tsiambaos’ exploration of the intertwined trajectories of Doxiadis, whose theory on the use of viewpoints in Ancient Greek architecture kick started his career, and of Pikionis, an architect whose status in twentieth-century Greek architecture amounts to "legendary", makes clear how both men put forward seeing as an act capable of unifying the subject and of bridging the dichotomies and contradictions faced by architecture in a modern world. In more general terms, this book helps to lay bare the complicated relationships that emerged over the course of the twentieth century between history, historiography and design theory." – Maarten Delbeke, Chair for the History and Theory of Architecture, ETH Zurich, Switzerland

"This is a book with many benefits: not only it sheds light on two major Greek architects of the 20th century, who are understudied and poorly known to the Western readership, but also – by doing so – it manages to unveil the complex mechanics of the architectural modernity. In his intelligent analysis of this complexity, Kostas Tsiambaos takes advantage of the apparent opposition between his two heroes – the tradition related Dimitris Pikions and his student (at the National Technical University of Athens) Constantinos Doxiadis, future oriented. This allows him to unravel the subtle threads uniting the two architects, their understanding of space and time, which enabled them to see architecture in its spiritual connection to the world. Exploring these multilayered interactions with history and place (and metaphysics), the book goes beyond the work and thinking of Pikionis and Doxiadis, turning them into inspiring and symptomatic figures of the 20th century architectural modernity." - Carmen Popescu, Professor of Architectural History, Ecole nationale supérieure d'architecture de Bretagne, France

"Playing on the schematism of its title, this book claims that architecture’s ‘theory’ and ‘work’ are intrinsically connected, and so are its pasts and its presents, if Architecture is to keep projecting futures. Weaving a complex web of references, this original reexamination of Pikionis and Doxiadis "in relation" questions those appeasing dualistic histories of architecture that relegate them to a scene of alternative modernism. Here instead they unsettle modernism’s certainties and expose its contradictions, and thus speak to the present of Architecture." - Teresa Stoppani, Professor of Research in Architecture, London South Bank University

Table of Contents

Foreword by Maarten Delbeke

Introduction

1. Structures of Vision

2. Ancient Greek Optics and Modern Visual Aesthetics

3. Seeing is Knowing

4. Ancient Communities

5. Built Images: Dream Settings

Conclusion


https://www.routledge.com/From-Doxiadis-Theory-to-Pikionis-Work-Reflections-of-Antiquity-in/Tsiambaos/p/book/9781138672215