24 Φεβρουαρίου 2007

CD / RK part 2

σήμερα έλαβα αυτό το mail από τη Μαριάννα που δουλεύει στους ΟΜΑ:

agapitoi filoi,

me polu perifania exw na sas anakoinwsw oti o Doxiadis kai pio sugkekrimena to
project tou gia to Islamamad itan apo ta prwta references pou mas dwsane
stous OMA. To vivlio tou 'architecture in transition' anaferetai se
ola ta project poy
ginontai sto dubai, kazakstan e.t.c.
anarwtiemai giati pote den ton didaxtikame sto polutexneio.

apo ollandia gia ellada,
marianna



καλό!

20 Φεβρουαρίου 2007

super graffiti


super από τεχνικής και αισθητικής άποψης... στην είσοδο της Πάτρας στους Μύλους Αγ. Γεωργίου.

14 Φεβρουαρίου 2007

νέο κατάστημα «Παπασωτηρίου»


Σύντομα ανοίγει το νέο κατάστημα «Παπασωτηρίου» στην Πάτρα σχεδιασμένο από εμένα και τη Μ. Κιούρτη. Περισσότερα σε λίγες μέρες ...

7 Φεβρουαρίου 2007

CD/RK/LC (Constantinos Doxiadis / Rem Koolhaas / Le Corbusier)

αποσπάσματα από τη διάλεξή μου στο συνέδριο «Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ» 19-21 Ιανουαρίου, νέο Μουσείο Μπενάκη

Στο έργο του Δοξιάδη η στατιστική και τα διαγράμματα ως οργάνωση της πληροφορίας έχουν το σημαντικότερο ρόλο αφού περιγράφουν τη στρατηγική που θα ακολουθηθεί. Τα στατιστικά δεδομένα παρέχουν δείκτες που βοηθούν στο να μελετηθούν τα προβλήματα στη διαχρονική τους εξέλιξη. Aυτό που έχει ενδιαφέρον ξανά σήμερα είναι η θεώρηση ότι ένας αρχιτέκτονας για να δημιουργήσει μπορεί ακόμα και να «κατασκευάσει» μια νέα επιστήμη, να ορίσει μια δική του μεθοδολογία για να δώσει λύσεις σε σύνθετα προβλήματα. Σε αυτήν την διεπιστημονική προσέγγιση του σχεδιασμού η πρώτη διαδικασία ώστε να συγκροτηθεί μία πρόταση δεν είναι κάποιο σκίτσο σε ένα λευκό χαρτί, αλλά η συστηματική συλλογή πληροφοριών (data). Ο Δοξιάδης εισάγει με ευκολία νέους όρους. Συνθέτει νέες λέξεις όπως συνθέτει μια νέα αρχιτεκτονική διαδικασία σε μία προσπάθεια να φωτίσει την πολυπλοκότητα των οικιστικών φαινομένων και ταυτόχρονα να εισάγει τον κόσμο σε πρωτόγνωρα μορφώματα τα οποία θα κάνουν την εμφάνισή τους στο μέλλον και θα οδηγήσουν σε μια διαφορετική αντιμετώπιση. Έτσι λέξεις όπως: Dynametropolis, Dynapolis, Dystopia, Ecumenopolis, Ekistics, ELS (Ekistic Logarithmic Scale), LANWAIR (Land, Water, Air), PreΤheDe (PRevention,THerapy and DEvelopment), SMSA (Standard Metropolitan Statistical Area) κ.α. ορίζουν ένα νέο περιβάλλον όπου η σκέψη αναφέρεται στο μέλλον και οι έννοιες κωδικοποιούνται για να αποκτήσουν χρηστικότητα. Αυτό που αναζητά ο Δοξιάδης είναι επομένως κάτι τελείως διαφορετικό από μία προσωπική έκφραση. Ο Δοξιάδης δομεί σταδιακά και συστηματικά τις τεχνικές εκείνες που θα μπορέσουν να συλλέξουν και να οργανώσουν την πληροφορία ώστε να γίνει αποτελεσματικότερη η επέμβαση. Σήμερα τα οικιστικά φαινόμενα στο περιβάλλον της παγκοσμιότητας εμφανίζονται με ιδιαίτερη ένταση. Και σίγουρα ένας από τους αρχιτέκτονες που προσπαθεί να εκφράσει μία δυναμική στάση απέναντι σε αυτά είναι ο Rem Koolhaas. Με ποιόν τρόπο όμως μπορεί κανείς σήμερα να αρθρώσει μία συνολική πρόταση απέναντι σε αυτά τα γιγαντιαία φαινόμενα; Η απάντηση είναι απλή. Ο Koolhaas χρησιμοποιεί τις τεχνικές των προηγούμενων. Τις τεχνικές του Δοξιάδη δηλαδή! Τα γραφεία του με τα αρχικά ΟΜΑ και ΑΜΟ (κατά το ΑΤΟ του Δοξιάδη) λειτουργούν με αντίστοιχο τρόπο με αυτά του Δοξιάδη. Το ΑΜΟ συγκεντρώνει πληροφορίες, επεξεργάζεται δεδομένα, ορίζει νέους χάρτες και περιοχές καταστρώνει με άλλα λόγια μια νέα γεωγραφία. Οι ΟΜΑ εκτελούν, υλοποιούν, δίνουν μορφή στις προτάσεις του ΑΜΟ. Στο ΑΜΟ atlas συναντούμε συμπλέγματα περιοχών (αυτό που ονομάζει ο Δοξιάδης megalopolis) με ονόματα όπως SanSan (San Francisco – San Diego), BosWash, (Boston - Washington), SãoRio (Sao Paulo – Rio de Janeiro), Eurocore, BTT (Beijing – Tianjin – Tangshan), Sechon (Seoul – Inchon), Tokaido (Tokyo – Kyoto).Τα βιβλία του Koolhaas δεν είναι γεμάτα με φωτογραφίες των κτιρίων του, αλλά με κείμενα, αποκόμματα εφημερίδων, διαγράμματα, χάρτες, στατιστικά στοιχεία. Τα βιβλία του, όπως αυτά του Δοξιάδη, είναι κυρίως μια οργάνωση πληροφοριών. Ακόμα και όταν προτείνει ένα νέο σύμβολο για την ευρωπαϊκή ένωση λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο. Δημιουργεί μία εικόνα που διασυνδέει τα υφιστάμενα εθνικά σύμβολα, τα ανασυνθέτει, τα ομογενοποιεί, τα ρευστοποιεί. Οι σημαίες της Ευρώπης γίνονται ένα πολύχρωμο barcode, γίνονται πάλι πληροφορία. Στο βιβλίο με τίτλο Urbanisme η πρόταση του Le Corbusier για το Παρίσι είναι αποκαλυπτική. Στο συγκεκριμένο βιβλίο ο Le Corbusier προσπαθεί να παρουσιάσει τα στοιχεία εκείνα που θα υποστηρίξουν την άποψή του ότι το κέντρο του Παρισιού πρέπει να κατεδαφιστεί και στη θέση του να σχεδιαστεί μια νέα δομή. Με μία ακραία τεχνοκρατική διάθεση παρουσιάζει στατιστικά δεδομένα, μελέτες και διαγράμματα που «αποδεικνύουν» το αδιέξοδο που θα αντιμετωπίσει το Παρίσι.

Η στατιστική δείχνει το παρελθόν και σκιαγραφεί το μέλλον… Η στατιστική είναι αδιαμφισβήτητη.

Η στατιστική μπορεί να δίνει την ακριβή διάσταση ενός φαινομένου. Το παρουσιάζει κατά την εξέλιξή του και μπορούμε ακολουθώντας τις στατιστικές καμπύλες να δράσουμε έγκαιρα προλαμβάνοντας μια μελλοντική αρνητική εξέλιξη. Οι μελέτες δείχνουν ότι δεν υπάρχει ουσιαστικά χώρος για τα αυτοκίνητα. Το κέντρο του Παρισιού δεν έχει τον απαιτούμενο χώρο για την ομαλή κυκλοφορία τους. Τα αυτοκίνητα χρειάζονται περισσότερο χώρο.

Στο Παρίσι η επιφάνεια κυκλοφορίας των αυτοκινήτων είναι μεγαλύτερη από τη δυνατή… Να ένα γράφημα… που δείχνει την παρούσα κατάσταση… Πού πάνε τα αυτοκίνητα; Στο κέντρο. Δεν υπάρχει όμως χώρος για κυκλοφορία στο κέντρο. Πρέπει να τον δημιουργήσουμε. Πρέπει να γκρεμίσουμε το κέντρο.
 
Οι τρεις αρχιτέκτονες ανήκουν σε διαφορετικές εποχές, αντιπροσωπεύουν όμως τους πλέον παραγωγικούς (όχι μόνο σε κτισμένο έργο αλλά και σε γραπτό) αρχιτέκτονες της εποχής τους. Ο Δοξιάδης έχει το αντίστοιχό του μια γενιά πριν και μια γενιά μετά. Παρά τις ειδικότερες διαφορές στο έργο τους και οι τρεις όταν διαπραγματεύονται τα αστικά φαινόμενα θέλουν να βασιστούν σε αντικειμενικά δεδομένα. Καταστρώνεται μια στρατηγική, καθορίζονται οι κατευθύνσεις, λαμβάνονται οι αποφάσεις. Τα στατιστικά διαγράμματα, οι χάρτες, οι κωδικοποιημένοι όροι περιγράφουν ένα σχέδιο μάχης. Ο αρχιτέκτονας πρέπει να δράσει. Με οποιοδήποτε κόστος. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Ο Le Corbusier ήταν σαφής:
 
Η πρότασή μου είναι βίαιη γιατί η πολεοδομία είναι βίαιη, γιατί η ζωή είναι βίαιη…

Ο Δοξιάδης είναι το πρότυπο του αρχιτέκτονα ο οποίος σχεδιάζει πριν απ’ όλα τις τεχνικές εκείνες που θα του επιτρέψουν να δράσει. Αντλώντας δεδομένα από διαφορετικά επιστημονικά πεδία συνθέτει κυρίως μία στρατηγική αντιμετώπισης της ραγδαίας αστικοποίησης. Το έργο του δεν μπορεί να αξιολογηθεί αν δεν δοθεί σε αυτό το γεγονός η σημασία που του αντιστοιχεί. Αυτή η παραγωγή γνώσης είναι και το σημαντικότερο. Και ο Δοξιάδης, όπως ο Le Corbusier πριν από αυτόν ή ο Rem Koolhaas στις μέρες μας, είχε ισχυρή θέληση να παράγει. Δεν μπορούσε να γίνει διαφορετικά. Άλλωστε, όπως πίστευε και ο Le Corbusier, όποιος δεν παράγει πεθαίνει.