28 Ιανουαρίου 2011

Ο Πικιώνης σήμερα


Συμπόσιο για τον Δημήτρη Πικιώνη και το έργο του.

Μουσείο Μπενάκη στην οδό Πειραιώς.
Σάββατο 5 Φλεβάρη/Κυριακή 6 Φλεβάρη 2011

*Μετά από μια αλλαγή στο πρόγραμμα, η διάλεξή μου θα γίνει την Κυριακή το πρωί στις 11.15.

19 Ιανουαρίου 2011

ΔΟΜΕΣ 09/10

Στο παρόν τεύχος του περιοδικού υπάρχει και το άρθρο μου "Πίσω από το ορατό".


Σημείωμα των επιμελητών
Για την πρόσφατη ελληνική αρχιτεκτονική ο Δημήτρης Πικιώνης συνιστά ένα είδος ιδιότυπης αφετηρίας.Πίσω από τη εύληπτη εικονογραφία ή τη δημοφιλή διακοσμητική επιφάνεια των έργων και την εκ πρώτης όψεως οικεία παραδοσιακή αναφορά των κειμένων του, συγκρότησε στη δεκαετία του 1950 την αρχιτεκτονική εκδοχή της 'ελληνικότητας' ως κατ΄ουσίαν αχρονική και διαπολιτισμική εμπειρία. Στο έργο του μπορεί κανείς να ανιχνεύσει πλήθος ιδεών, που ενυπάρχουν είτε ανεπτυγμένες, είτε ως υπαινιγμοί, και πλήθος μορφών που συνειρμικά μόνον έχει νόημα να αναγνωσθούν. Σε χρόνο ανύποπτο επεξέτεινε τα όρια της αρχιτεκτονικής δημιουργώντας δημόσιους χώρους, που μπορούν πια, υπό το φώς μεταγενέστερων εξελίξεων στην τέχνη, να αναγνωρισθούν ως τοπία, μόνιμες installations ή καλλιτεχνικά περιβάλλοντα, όλα τόποι ατομικής πρόσληψης, αν και συλλογικής χρήσης.Υπήρξε, όπως μαρτυρεί ο Γ. Τσαρούχης, ‘ο πρώτος αρχιτέκτων στην Ελλάδα που είχε το θάρρος να διακηρύξει ότι η Αρχιτεκτονική είναι Τέχνη και Ποίησις’. Κατά τον Δ. Αντωνακάκη, ‘το καινούργιο ποιοτικό λεξιλόγιο που εισήγαγε δεν ήταν απλά μια άλλη λογική, αλλά ήταν μια επανάσταση απέναντι στην αδιαφορία γι’ αυτό που χτίζεται και για τον λόγο που χτίζεται’. [...] Η ύλη του παρόντος τεύχους, εξ ολοκλήρου αφιερωμένου στον Πικιώνη, εκκινεί ακριβώς από τα έργα της Ακροπόλεως, ένα τοπίο συναισθημάτων, παραγόμενων σε ποικίλα επίπεδα, για να προχωρήσει στη συνέχεια προς το γενικό. Περιλαμβάνονται οπτικά τεκμήρια και παλαιότερα και νεώτερα κριτικά κείμενα για το έργο και τον άνθρωπο και ερμηνευτικά σχέδια των έργων. Οι περίοδοι κρίσης, όπως η σημερινή, αποτελούσαν πάντοτε αφετηρία επιστροφής στις απαρχές. Η επιστροφή δεν δηλώνει κατ΄ανάγκην νοσταλγία ή ανασφάλεια, ούτε οι απαρχές παραμένουν σταθερά οι ίδιες. Η σύγχρονη ελληνική αρχιτεκτονική ούτως ή άλλως προσλαμβάνεται από το διεθνές ειδικευμένο κοινό αποκλειστικά μέσα από τοπρίσμα της αχρονίας και της διαπολιτισμικότητας, όπως εν πολλοίς καθόρισε ο Δημήτρης Πικιώνης. Αυτά τα δύο στοιχεία αναμένονται και αναζητούνται από κάθε δυτικό παρατηρητή, όχι η όποια νεωτερική ανταπόκριση. Γι’ αυτό ‘το έργο του Πικιώνη [...] είναι μια αφορμή για να μιλήσουμε για την ελληνική αρχιτεκτονική, να σταθμίσουμε τις δυνατότητες και τις αδυναμίες της, να προβάλουμε τη φυσιογνωμία της μέσα από τη δική του’.