25 Οκτωβρίου 2015

ΑΦΕΤΗΡΙΕΣ - Villa Tugendhat

Home Is Where We Start From 
D. W. Winnicott

Αν λίγες εικόνες ήταν αρκετές, για να καταλάβουμε τι είναι αυτό το σπίτι, θα μπορούσαμε να μείνουμε σε αυτές.

Μέσα από έναν ‘αρχιτεκτονικό περίπατο’ θα βλέπαμε μαζί, αυτά που είδα και εγώ τον Μάρτιο του 2013 όταν επισκέφτηκα για πρώτη φορά αυτήν την κατοικία. Θα αναγνωρίζαμε τις καθαρές αρχές του σχεδιασμού, την υψηλή ακρίβεια της κατασκευής, τη σπάνια ποιότητα των υλικών, την πρωτοφανή καινοτομία της τεχνολογίας. Θα εκτιμούσαμε μια ελεύθερη κάτοψη η οποία γεννάει έναν χώρο αφοπλιστικά ανοιχτό, διαφανή και ελεύθερο ενώ θα παραδεχόμαστε πως, μια αρχιτεκτονική αυστηρή και αφαιρετική, μπορεί να είναι ταυτόχρονα ζεστή και φιλόξενη.

Οι εικόνες, όμως, δεν είναι ποτέ αρκετές. Γι αυτό, αν θέλουμε να καταλάβουμε περισσότερα, θα πρέπει να καθίσουμε αναπαυτικά στην κόκκινη πολυθρόνα που κοιτάζει προς την ανοιχτή θέα και να ακούσουμε την κατοικία να μας αφηγείται την προσωπική της ιστορία...:

O Fritz και η Grete Tugendhat προέρχονταν από γνωστές εβραϊκές οικογένειες που ζούσαν στο Brno για πολλές γενιές. Όταν οι δυο τους ανέθεσαν στον Ludwig Mies van der Rohe τον σχεδιασμό του σπιτιού τους γνώριζαν ήδη το έργο του και ήταν σίγουροι ότι ήθελαν ένα σπίτι που να μην μοιάζει με τα συνηθισμένα σπίτια της εποχής.

Ο Mies έφτασε στο Brno τον Σεπτέμβριο του 1928, εντυπωσιάστηκε από το οικόπεδο στην πλαγιά του λόφου με την υπέροχη θέα στην πόλη και αμέσως αποδέχθηκε την ανάθεση. Η κατασκευή ξεκίνησε το καλοκαίρι του 1929 και ολοκληρώθηκε μέσα σε δεκατέσσερις μήνες. Η οικογένεια εγκαταστάθηκε τον Δεκέμβριο του 1930.

Γρήγορα η κατοικία άρχισε να γίνεται γνωστή και στα περιοδικά άρχισαν να δημοσιεύονται τα πρώτα σχόλια, θετικά και αρνητικά. Πολλοί αναρωτήθηκαν κατά πόσον «μπορεί να ζήσει κανείς στη Villa Tugendhat». Οι Tugendhat βέβαια απέρριψαν την άποψη ότι οι μνημειώδεις, εντυπωσιακοί χώροι επιτρέπουν την κατοίκηση μόνο ως τελετουργία ή την καθημερινή ζωή μόνο ως έκθεμα και εξέφρασαν την πλήρη ικανοποίηση τους με τον ανοιχτό και μεταλλάξιμο χαρακτήρα του σπιτιού. 

Οι Tugendhat έζησαν εδώ με τα τρία παιδιά τους, την Hana (κόρη της Grete από τον πρώτο της γάμο), τον Ernst και τον Herbert μέχρι τον Μάιο του 1938 όταν και έφυγαν για την Ελβετία, προκειμένου να ξεφύγουν από την απειλή του πολέμου.

Από τις αρχές του Οκτώβρη του 1939 έως το 1944 τον χώρο κατέλαβε η Gestapo. Από το φθινόπωρο του 1940 τα περισσότερα έπιπλα καθώς και το ημικυκλικό ξύλινο πέτασμα είχαν ήδη αφαιρεθεί. Η γυάλινη όψη πάνω στον δρόμο χτίστηκε με τούβλα και επιπλέον χωρίσματα προστέθηκαν εσωτερικά. 

Όταν, το 1945, ο Σοβιετικός στρατός μπήκε στο Brno, η κατοικία έπαιξε τον ρόλο του… στάβλου για τα άλογα του ιππικού. Τα εναπομείναντα ξύλινα έπιπλα έγιναν καυσόξυλα και τα γυαλιστερά δάπεδα από λινόλεουμ καταστράφηκαν από τις οπλές των αλόγων.

Κι όμως, η κατοικία συνέχισε να ζει.

Από τον Αύγουστο του 1945 μέχρι τον Ιούνιο του 1950 λειτούργησε ως ιδιωτική σχολή χορού με τους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους να αποκτούν απρόσμενες χρήσεις. Το 1950, όταν και περιήλθε στην ιδιοκτησία του κράτους της Τσεχοσλοβακίας, μεταμορφώθηκε ξανά, αυτή τη φορά σε κέντρο φυσικοθεραπείας για παιδιά. Αυτός ο ρόλος διατηρήθηκε έως το τέλος της δεκαετίας του 1960 όταν και ξεκίνησαν δειλά οι πρώτες προσπάθειες αποκατάστασης.

Ένα σημαντικό βήμα ήταν η ανακήρυξη της κατοικίας ως αρχιτεκτονικού μνημείου πολιτισμού της UNESCO το 1963. Μάλιστα τον Νοέμβριο του 1967 η Grete Tugendhat επέστρεψε, για πρώτη φορά, στο σπίτι της μετά από 29 χρόνια. Αλλά και ο Mies, ο οποίος ζούσε πλέον στις ΗΠΑ, συμφώνησε να επιβλέψει τις εργασίες αποκατάστασης.

Μετά την εισβολή των Σοβιετικών το 1968 όμως, η κατάσταση άλλαξε ξανά. Παρά το γεγονός ότι η Grete Tugendhat μπόρεσε να επισκεφθεί το σπίτι αρκετές φορές μέχρι τον Απρίλιο του 1970, οι προσπάθειες αποκατάστασης σταμάτησαν. Το οριστικό τέλος σε αυτό το στάδιο ήρθε με τους θανάτους των αρχικών πρωταγωνιστών· του Mies, το 1969, και της Grete, το 1970.

Η κατοικία είχε αρχίσει να παρακμάζει επικίνδυνα μέχρι και το 1980 που περιήλθε στην ιδιοκτησία της πόλης του Brno. Από το 1981 έως το 1985 έγινε και ακόμα πρώτη προσπάθεια συντήρησης η οποία είχε ως κύριο στόχο να ξανακάνει τον χώρο λειτουργικό και όχι τόσο να τον επαναφέρει στην αρχική κατάσταση.

Μετά την ‘Βελούδινη Επανάσταση’ του 1989 και κατά την περίοδο του διαχωρισμού της Τσεχοσλοβακίας έγιναν στους χώρους του σπιτιού πολλές διαπραγματεύσεις ενώ στις 26 Αυγούστου του 1992 υπογράφηκε η σχετική συνθήκη στο γνωστό στρογγυλό τραπέζι.

Το 2001 πλέον είναι που μια ομάδα ειδικών διεξάγει εκτεταμένη ιστορική έρευνα με τελικό στόχο την πλήρη και τεκμηριωμένη αποκατάσταση. Αυτές οι εργασίες θα ολοκληρωθούν το 2012. 

Τελικά, η αποκατάσταση κρίθηκε επιτυχημένη, με το 80% του αυθεντικού υλικού να διατηρείται. Το ημικυκλικό διαχωριστικό από έβενο, το οποίο είχε εξαφανιστεί κατά τη διάρκεια του πολέμου και θεωρούνταν χαμένο για πάντα, ανακαλύφθηκε, σε κομμάτια, λίγα χιλιόμετρα μακριά, στο Πανεπιστήμιο Masaryk, σε μια καντίνα που είχαν διαμορφώσει οι αξιωματικοί της Γκεστάπο.
Ακόμα και η μπανιέρα, βρέθηκε σε ένα… γειτονικό σπίτι.


Αυτή ήταν η ιστορία της κατοικίας Tugendhat. Μια ιστορία που, εμένα τουλάχιστον, μου είπε πολλά και με έπεισε για ακόμα περισσότερα.

Με έπεισε ότι η αρχιτεκτονική μπορεί να αλλάζει περιεχόμενο και να εξελίσσεται δυναμικά, ακόμα και αν οι συνθήκες, οι ανάγκες και οι χρήσεις είναι τελείως διαφορετικές. Με έπεισε ότι η αρχιτεκτονική μπορεί να μένει ζωντανή και λειτουργική, ακόμα κι αν στην πορεία του χρόνου η υλικότητά της αλλοιώνεται. Με έπεισε ότι η αρχιτεκτονική μπορεί να αντανακλά έναν εμπρόθετο λόγο για το κατοικείν ακόμα και αν η ταυτότητα του κατοικείν αναθεωρείται ή μετασχηματίζεται.
Τέλος, με έπεισε ότι η καλή αρχιτεκτονική δεν χάνει ποτέ την ικανότητά της να προστατεύει και να υποδέχεται τη ζωή, σαν μια καλή μητέρα, η οποία στηρίζει και προσφέρει διακριτικά επιτρέποντας τη μέγιστη δυνατή κινητικότητα και ελευθερία.

23 Οκτωβρίου 2015

ΑΦΕΤΗΡΙΕΣ - ΔΟΜΕΣ INDEX 03



Μουσείο Μπενάκη οδού Πειραιώς, Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2015


10:30 - 10:45 Έναρξη

Μάρω Καρδαμίτση - Αδάμη / Γεώργιος Α. Πανέτσος

10:45 - 12:00 1η Συνεδρία

Προεδρείο: Αγνή Κουβελά ‐ Παναγιωτάτου, Γιώργος Τριανταφύλλου

Ομιλητές:

Studio 2Pi Architecture - Παναγιώτης Παπασωτηρίου / Νεκροταφείο Skogskyrkogården - Woodland, Gunnar Asplund & Sigurd Lewerentz, Στοκχόλμη - Σουηδία, 1915-1940

Μυρτώ Κιούρτη / Κατοικία Schröder, Gerrit Rietveld, Ουτρέχτη - Ολλανδία, 1924

Κώστας Τσιαμπάος / Villa Tugendhat, Mies van der Rohe, Brno - Τσεχία, 1929-1930 

Οι αρχιτέκτονες της Φάλαινας - Ίρις & Λήδα Λυκουριώτη / Χρόνος για χασμουρητό - Tempe à Pailla, Eileen Gray, Castellar - Γαλλία, 1931 
 
draftworks* - Χριστιάνα Ιωάννου, Χρίστος Παπαστεργίου / Παιδότοποι στο Άμστερνταμ, Aldo van Eyck, Άμστερνταμ - Ολλανδία, 1947-1978

Petrās Architecture Studio - Τσαμπίκος Πετράς / Ο κήπος των γλυπτών - Giardino delle sculture, Carlo Scarpa, Βενετία - Ιταλία, 1952

12:00 - 13:15 2η Συνεδρία

Προεδρείο: Βασιλική Πετρίδου / Κωνσταντίνος-Βίκτωρ Σπυριδωνίδης

Ομιλητές:

griik architects- Κωνσταντίνος Γρίβας, Νατάσα Κυριακίδη / Κατοικία του μέλλοντος - Έκθεση Daily Mail Ideal Home, Alison & Peter Smithson, Λονδίνο - Ηνωμένο Βασίλειο, 1955-1956

Στέλιος Γιαμαρέλος / Εργοστάσιο Φιξ, Τάκης Ζενέτος, Αθήνα - Ελλάδα, 1957-1963

Πλάτων Ησαΐας / No-Stop City, Archizoom Associati, 1966-1972

Κωσταντής Κίζης / Πισίνες, Álvaro Siza Vieira, Leça da Palmeira - Πορτογαλία, 1966
Κώστας Πουλόπουλος / Railway Sleeper House, Shin Takasuga, Miyakejima - Ιαπωνία, 1970-1980

askarchitects - Αλεξάνδρα Στράτου, Στέλλα Κωνσταντινίδη / Splitting, Gordon Matta-Clark, New Jersey - ΗΠΑ, 1974

13:15 - 14:30 Διάλλειμα

14:30 - 15:45 3η Συνεδρία

Προεδρείο: Μόρφω Παπανικολάου / Θανάσης Σπανομαρίδης

Ομιλητές:

Στέλλα Παντελιά / The Lightning Field, Walter De Maria, Catron County - New Mexico - ΗΠΑ, 1977

Topotheque - Ιάσων Πανταζής / Διαμέρισμα, Σπυρίδων Πανταζής - Ελένη Μαργαριτίδου, Ιωάννινα - Ελλάδα, 1987

Αριάδνη Βοζάνη / Τοπιακή διαμόρφωση και μνημείο για τον Walter Benjamin - Passages, Dani Karavan, Portbou - Ισπανία, 1990-1994

Γεωργία Δασκαλάκη, Γιάννης Παπαδόπουλος / Κατάστημα επίπλων στη Νέα Κηφισιά, Κυριάκος Κρόκος, Αθήνα - Ελλάδα, 1990-1996

mab architects - Franky Antimisiaris, Branko m. Berlic / Κτήριο γραφείων της Red Eléctrica de España, Mariano Bayón, Σεβίλλη - Ισπανία, 1992

Δέσποινα Ζαβράκα / (Νεκρο)ταφείο Furstenwald, Kienast & Vogt Landschaftsarchitekten, Chur - Ελβετία, 1992-1996

15:45 - 17:00 4η Συνεδρία

Προεδρείο: Κωστής Πανηγύρης, Λιάνα Νέλλα - Ποτηροπούλου

Ομιλητές:

Αγάπη Πρώιμου / Μετατροπή βυρσοδεψείου σε κατοικία και γραφείο, Μάριος - Αλέξανδρος Νικηφοριάδης - Δανάη Σκαράκη, Χανιά - Ελλάδα, 1994

K&K Architects - Κατερίνα Κοτζιά, Κορίνα Φιλοξενίδου / Sendai Mediatheque, Toyo Ito, Sendai - Ιαπωνία, 1995-2001 

AVW‐Architecture - Αγγελική Αθανασιάδου, Κατερίνα Βασιλάκου / Αθλητικό κέντρο - Palestra Polivalente, Livio Vacchini, Losone - Ελβετία, 1995-1997

0-2 - Βάλια Φούφα / Εθνικό περίπτερο της Πορτογαλίας - Expo ’98, Álvaro Siza Vieira, Λισαβόνα - Πορτογαλία, 1998

aaiko arkitekter - Κωνσταντίνος Ιωαννίδης, Ισιδώρα‐Αγγελική Κόλια / Μουσείο εθνικής τεκμηρίωσης της διαλέκτου NyNorsk - Ivar Aasen-tunet, Sverre Fehn, Ørsta - Νορβηγία, 2000

SOUTH architecture - Χρυσόστομος Θεοδωρόπουλος, Ελένη Λιβάνη / Chilean House 1, Smiljan Radić, Rancagua - Χιλή, 2006 

17:00 - 18:00 5η Συνεδρία

Προεδρείο: Νέλλη Μάρδα / Μέμος Φιλιππίδης

Ομιλητές: 314 Architecture Studio - Παύλος Χατζηαγγελίδης / N House, Sou Fujimoto, Oita - Ιαπωνία, 2008

Αλέξανδρος Γερούσης, Κατίτα Χρυσανθοπούλου / Κατοικία για ένα νεαρό ζευγάρι, Junya Ishigami + associates, Τόκιο - Ιαπωνία, 2010

Svstudio - Σίμος Βαμβακίδης / Σιδηροδρομικοί σταθμοί στο Κατάρ - QIRP, UNStudio, Ντόχα - Κατάρ, 2012-2019

vp architectural studio - Βίκη Πορίκη / Κατοικία στα Ιωάννινα, Παύλος Βλαστός, Ιωάννινα - Ελλάδα, 2012

Σταύρος Μαρτίνος / Ξενώνας Wa Shan, Amateur Architecture Studio, Xiangshan - Κίνα, 2013-2014
18:00 - 21:00 Μουσείο Μπενάκη

19 Οκτωβρίου 2015

Le Corbusier - Le Modulor

Στρογγυλή τράπεζα και βιβλιοπαρουσίαση
Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών, Auditorium Theo Angelopoulos.

Συμμετέχουν: 
Jacques Sbriglio (Fondation Le Corbusier), Δημήτρης Αντωνακάκης, Παναγιώτης Τουρνικιώτης, Άλκηστις Κωσταβάρα - Παπαρρήγα, Παναγιώτης Φαραντάτος.

Συντονίζει ο Κώστας Τσιαμπάος.

Επιμέλεια:  
Παναγιώτης Φαραντάτος.

Διοργάνωση:  
Institut Français d'Athènes - Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών, Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ & Εκδόσεις Παπασωτηρίου.

Σύμβολο μιας νεωτερικότητας που επιθυμεί να εξανθρωπίσει τη μηχανή, το Modulor συμπύκνωσε την αγάπη του Le Corbusier για τα μαθηματικά και το ανθρώπινο σώμα, στοχεύοντας σε μια αρχιτεκτονική που θα εκπέμπει αρμονία. Για κάποιους ένα σκληρό «καλούπι» που υποτάσσει τη σχεδιαστική ελευθερία, για άλλους η τελευταία έκλαμψη ενός επιστημονικού ανθρωπισμού, το Modulor παραμένει στις μέρες μας ένα από τα σημαντικότερα ποιητικά ευρήματα της σκέψης του Le Corbusier, κομβικό για την κατανόηση της κοσμοθεωρίας του και της συνθετικής του προσέγγισης.Παν’ απ’ όλα, παραμένει ένα έργο ανοιχτό που καλεί σε κριτική επανεκτίμηση.
Τα βιβλία Le Modulor και Modulor 2, που κυκλοφόρησαν το 1950 και το 1955 αντίστοιχα, περιγράφουν την συναρπαστική αναζήτηση ενός συστήματος αναλογιών που θα εναρμονίσει τον κτισμένο χώρο με το κορμί του ανθρώπου, εμπλουτισμένη με πλήθος αυτοβιογραφικές πληροφορίες και εφαρμοσμένα παραδείγματα. Σήμερα, 50 χρόνια μετά από τον θάνατο του συγγραφέα τους, τα βιβλία κυκλοφορούν για πρώτη φορά στο σύνολό τους στα ελληνικά, σε μια νέα μετάφραση της Άλκηστης Κωσταβάρα – Παπαρρήγα και σε επιμέλεια του Παναγιώτη Φαραντάτου, βασισμένη σε νέα έρευνα στα αρχεία του Ιδρύματος Le Corbusier στο Παρίσι.
Στην στρογγυλή τράπεζα, τρεις γενιές ανθρώπων που διασταυρώθηκαν με τον λόγο του Le Corbusier θα συζητήσoυν την σημασία του Modulor στην σκέψη και το έργο του, διερωτώμενοι την σημερινή του επικαιρότητα.



* Η έκθεση εντάσσεται στη δέσμη εκδηλώσεων και άλλων δράσεων με γενικό τίτλο «Αναφορά στον Ελ/Le Corbusier» που οργανώνονται από το Φθινόπωρο 2015 ως το Καλοκαίρι 2016 με πρωτοβουλία της Σχολής Αρχιτεκτόνων Ε.Μ.Π. και τη στήριξη του Ιδρύματος Le Corbusier με αφορμή τα 50 χρόνια από τον θάνατο του Le Corbusier.
Οι εκδηλώσεις συνδιοργανώνονται ή στηρίζονται στο σύνολο ή κατά περίπτωση από το Γαλλικό Ινστιτούτο, την Ελβετική Πρεσβεία, το Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής, το Ελληνικό Docomomo, το Κέντρο Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου, και άλλους πολιτιστικούς και επιστημονικούς φορείς. Περισσότερες πληροφορίες στον ιστότοπο: http://lecorbusier.arch.ntua.gr/.


Τα Le Modulor και Modulor 2 κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Παπασωτηρίου.

14 Οκτωβρίου 2015

Έγκλημα στην οδό Κυκλάδων

Ο Κώστας Τσιαμπάος προσκαλεί τους αρχιτέκτονες Γιώργο Τζιρτζιλάκη και Διονύση Σοτοβίκη να συνομιλήσουν μαζί του για τον Προβελέγγιο, τον Le Corbusier, το κτίριο της οδού Κυκλάδων και την Κυψέλη. Μια ανοιχτή συζήτηση μαζί με τους επιμελητές της έκθεσης Παναγιώτη Τουρνικιώτη και Φάνη Καφαντάρη καθώς και άλλους αγαπητούς φίλους και ειδικούς προσκεκλημένους

Οικία Σπητέρη/Προβελέγγιου, οδός Κυκλάδων 8, Πέμπτη 15 Οκτωβρίου, 19:30

Γενική Επιμέλεια: Φάνης Καφαντάρης, Παναγιώτης Τουρνικιώτης
Οργάνωση: Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ, Workshop-S Διονύσης Σοτοβίκης


Αν και αυτή η μοντέρνα κατασκευή με τα τετράγωνα σχήματα του φαίνονταν πάντα υπερβολικά κλειστή και μυστηριώδης, αυτό που αντίκρισε ο επιθεωρητής μπαίνοντας στο μικρό σπίτι της οδού Κυκλάδων ήταν πράγματι αναπάντεχο.
Το πτώμα ενός ηλικιωμένου άντρα, γύρω στα 80, ξαπλωμένο στο πάτωμα, γυμνό, φορώντας μόνο ένα μαύρο μαγιό και μαύρα στρογγυλά κοκάλινα γυαλιά. Το αριστερό του χέρι σηκωμένο προς τα πάνω με την παλάμη χαλαρή, το δεξί αφημένο κάτω, να ακουμπάει τον μηρό, τα πόδια τεντωμένα και λίγο ανοιχτά.
Αλήθεια, πώς είχε μπει εκεί και γιατί; Το σπίτι ήταν κλειστό, αφού οι ιδιοκτήτες του - ο γνωστός τεχνοκριτικός και η γλύπτρια σύζυγός του - έλειπαν για τις καλοκαιρινές τους διακοπές. Να ήταν καλεσμένος; Να ήταν διαρρήκτης; Ο επιθεωρητής γονάτισε και έσκυψε δίπλα στο πρόσωπο του νεκρού. Τίποτα δεν έμοιαζε να φανερώνει την αιτία του θανάτου. Μόνο το έντονο βλέμμα του- τα γλαυκά του μάτια ήταν ακόμα ανοιχτά - καρφωμένο στο ταβάνι.
Στρέφοντας σιγά σιγά το κεφάλι του προς τα πάνω, ο επιθεωρητής έσκασε ένα διαγώνιο χαμόγελο. Ακριβώς στο σημείο που βρίσκονταν το πτώμα, τα δύο δοκάρια της οροφής σχημάτιζαν έναν τέλειο σταυρό. «Σίγουρα όποιος το έκανε όλο αυτό» σκέφτηκε «ήθελε κάτι να μας πει!».
Ξαφνικά, ένας θόρυβος ακούστηκε από ψηλά! Ο επιθεωρητής πετάχτηκε πάνω, σκαρφάλωσε τη στενή μεταλλική σκάλα και, πριν να το καταλάβει, βρέθηκε στο τελευταίο επίπεδο.
Η πόρτα της ταράτσας, ανοιχτή, αλλά έξω δεν υπήρχε κανείς.
Μόνο, οι σκοτεινές, σιωπηλές πολυκατοικίες της Κυψέλης κάτω από το αμυδρό φως του αυγουστιάτικου φεγγαριού.


Ο αρχιτέκτονας

Ο Αριστομένης Προβελέγγιος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1914 και σπούδασε στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Ε.Μ.Π. από το 1931 έως το 1936 με καθηγητές όπως οι Δημήτρης Πικιώνης και Αναστάσιος Ορλάνδος και συμφοιτητές όπως οι Κωνσταντίνος Δοξιάδης και Γιώργος Κανδύλης. Έζησε μέσα σε ένα οικογενειακό περιβάλλον με έντονα ιστορικά και πολιτιστικά βιώματα και εμπειρίες. Αρχικά εργάστηκε ως αρχιτέκτονας στο Υπουργείο Πρόνοιας και από το 1941 εντάχθηκε στο ΕΑΜ. Κατά τα Δεκεμβριανά έχασε τον μεγάλο του αδερφό ενώ ο ίδιος τραυματίστηκε.

Το 1945 με υποτροφία της γαλλικής κυβέρνησης πήγε στο Παρίσι για να σπουδάσει ενώ από το 1946, εργάστηκε στο γραφείο του Le Corbusier μαζί με άλλους Έλληνες όπως οι Ιάννης Ξενάκης, Γιώργος Κανδύλης, κ.α.. Για 30 περίπου χρόνια, μέχρι την οριστική επιστροφή του στην Ελλάδα το 1979, ζει μεταξύ Αθήνας και Παρισιού. Δίδαξε στο Παρίσι τα χρόνια 1968-1979. Στην Ελλάδα διετέλεσε Γενικός Γραμματέας και Πρόεδρος του ΣΑΔΑΣ (Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών) και συμμετείχε ενεργά στα πανελλήνια αρχιτεκτονικά συνέδρια όπου με μαχητικό τρόπο και δραματικούς τόνους το δυστοπικό μέλλον της ελληνικής πόλης. Τον Δεκέμβριο του 1998, έναν χρόνο πριν το θάνατό του, αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας του Ε.Μ.Π.

Το κτίριο

Το κτίσμα της οδού Κυκλάδων αρ. 8 στην Κυψέλη, σχεδιάστηκε την δεκαετία του 1950 και αποτελεί ένα από τα πιο πρωτοποριακά και χαρακτηριστικά δείγματα της μοντέρνας ελληνικής αρχιτεκτονικής. Η μελέτη του, ως κατοικία-ατελιέ της γλύπτριας Ιωάννας Σπητέρη, ξεκίνησε το 1955, η άδεια οικοδομής βγήκε το 1956 και η κατασκευή ολοκληρώθηκε μέσα στο 1957. Το κτίριο σώθηκε την τελευταία στιγμή από την κατεδάφιση το 2006 από τους αρχιτέκτονες Διονύση Σοτοβίκη και Κίρκη Μαριολοπούλου οι οποίοι το αγόρασαν και το αποκατέστησαν. Πέρα από τις στοιχειώδεις εργασίες συντήρησης και αναβάθμισης των υποδομών, η αποκατάσταση επεχείρησε να αναδείξει τα πολλαπλά και διαδοχικά ‘επίπεδα-φλούδες’ του χρόνου φτάνοντας όσο πιο κοντά στα αρχικά, αυτά του Προβελέγγιου. Για ένα διάστημα λειτούργησε ως η έδρα της γκαλερί Gazonrouge. Από το 2012 μέχρι και σήμερα λειτουργεί ως εργαστήριο του Διονύση Σοτοβίκη αλλά και χώρος περιοδικών εκθέσεων.